ابو القاسم راز شيرازى
556
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
و جاه ، يا آنكه نفس به هواى خود خواهد تخطّى « 7 » و مشى نمايد بسوى محذورات و منهيّات شرعيّه كه خلاف رضاى حقّ تعالى است - مىبايد عبد ، نهى نمايد نفس را از هواى خود و حركت و مشى ، كه باعث دخول در جنّت است ؛ چنانكه فرمود : وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى تا آنگاه كه تصحيح كند نيّت را حركت نمايد تا از جملهء عبادات محسوب شود . شرط ثانى : تفكّر كردن در مشى و حركت است به طورى كه عبرت گيرد از عجايب صنايع حقّ تعالى در مواضع ارض ؛ مثل آنكه تفكّر كند در زمين و خلقت و ذلّت او كه او را حقّ تعالى محلّ وطى « 8 » اقدام ، قرار فرموده و معذلك ، جميع منافعى كه به ابدان انسانيّه مىرسد و ما يحتاج او ، تمام از ارض حاصل مىشود ، چون حبوبات و بقولات و نباتات و عقاقيرات و قطن ، و حيوانات و اوبار « 9 » و اشعار « 10 » آنها ، و مياه « 11 » و اشجار و ازهار و غير ذلك . و هرگاه نفس را به مذلّت عبوديّت پروردگار اندازد ، چون ارض محلّ فيوضات و رحمتهاى الهيّه شود و جميع خلايق از او منتفع گردند و باعث عزّت ظاهرى و باطنى او گردد : خاك شو خاك تا بِرويَد گُل * كه بجز خاك نيست مظهرِ كُلّ و همچنين عجايب و صنايع ارض بسيار است بنور تفكّر از مكمن « 12 » بطون و خفا به عرصهء ظهور آيد .
--> ( 7 ) - گام زدن ( 8 ) - پا گذاشتن ( 9 ) - جمع و بر : پشم شتر ( 10 ) - موها ( 11 ) - آبها ( 12 ) - كمينگاه